en مدیتیشن معنوی به مثابه یک تمرین چندوجهی ذهن-بدن: اثرات تلفیقی وضعیت بدنی و صوت بر اتصال مغزی، سلامت روان و کنترل حسی-حرکتی Neuroanatomy Neuroanatomy Review Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;">مقدمه: </span>پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهند که اعمال تأملی و مراقبه‌ای عمدتاً از طریق پویایی شبکه‌های گسترده مغزی، و نه صرفاً تغییرات موضعی در نواحی منفرد، بر عملکرد مغز اثر می‌گذارند. با وجود تلفیق منحصربه‌فرد حرکت جسمانی، ریتم، توجه پایدار و درگیری هیجانی-معنوی در <em>تجسم معنوی تأملی ریتمیک</em> (RCSE) / <em>مراقبه معنوی تجسم‌یافته ریتمیک</em> (RESM)، مراقبه معنوی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مرور، با تکیه بر علوم اعصاب شبکه‌ای، پردازش پیش‌بینانه و نوروپلاستیسیته، مراقبه معنوی را به‌عنوان یک سامانه چندوجهی عصبی&ndash;شناختی بازتعریف می‌کند.<br> <span style="line-height:2;">روش‌کار:&nbsp;این مطالعه با استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed, Web of Science, Scopus, and Google Scholar و با پوشش مطالعات منتشرشده طی سال‌های 2010 تا 2026 انجام شد. معیار ورود مطالعاتی وارد شدند که آثار عصبی، فیزیولوژیک، مولکولی یا رفتاری مراقبه معنوی یا کلام صوتی را با استفاده از الکتروانسفالوگرافی/الکتروانسفالوگرافی کمی (EEG/QEEG)، مگنتوانسفالوگرافی (MEG) یا تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) گزارش کرده بودند. با توجه به ناهمگونی روش‌شناختی مطالعات، یافته‌ها به‌صورت کیفی سنتز شدند.<br> یافته‌ها:&nbsp;</span>مطالعات نشان دادند که RCSE با افزایش توان آلفا&ndash;تتا، کاهش فعالیت شبکه حالت پیش‌فرض (DMN)، افزایش درگیری شبکه‌های پیش‌پیشانی&ndash;سینگولو&ndash;اینسولار و غلبه پاراسمپاتیک همراه است که از تنظیم توجه و کاهش استرس حمایت می‌کند. MRI ساختاری شواهدی از نوروپلاستیسیته در جسم پینه‌ای نشان داد؛ داده‌های غدد درون‌ریز نیز از تعدیل کورتیزول و آلفا-آمیلاز و تغییر بیان BDNF و IL-6 حکایت داشتند. پیامدهای رفتاری شامل بهبود ثبات هیجانی و ذهن‌آگاهی در گروه‌های روان‌پزشکی بود. مقایسه با مراقبه مبتنی بر واقعیت مجازی، تصویرسازی حرکتی و تحریک ریتمیک، سازوکارهای مشترک شناخت تجسم‌یافته و انعطاف‌پذیری عصبی را نشان داد. تحلیل‌های کانکتیویتی ساختاری نیز یکپارچگی میان شبکه‌های مغزی را به‌عنوان شاخصی از تبحر در اعمال تأملی برجسته کردند.<br> <span style="line-height:2;">نتیجه‌گیری:&nbsp;مراقبه معنوی به‌عنوان یک تمرین منسجم ذهن&ndash;بدن، در سطوح مختلف بر شبکه‌های مغزی، تعادل دستگاه عصبی خودمختار و نوروپلاستیسیته اثر می‌گذارد. مطالعات آینده با استفاده از QEEG، MEG، fMRI با میدان بالا، تراکتوگرافی و پروفایل‌سازی مولکولی برای تبیین مسیرهای علّی و بررسی ابعاد سلولی و ژنتیکی این آثار ضروری است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:200%"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Introduction: </span></b><span style="color:black">Neuroscientific research increasingly shows that contemplative practices affect brain function primarily through large-scale network dynamics rather than isolated regional changes. Despite its unique integration of embodied movement, Rhythmic Contemplative Spiritual Embodiment (RCSE)/Rhythmic Embodied Spiritual Meditation (RESM), sustained attention, and emotional&ndash;spiritual engagement, meditation practice has received less attention than RCSE. In the context of network neuroscience, predictive processing, and neuroplasticity, this review reframes </span><span style="color:black">spiritual meditation as a multimodal neurocognitive system. </span></span></span><br> <span style="line-height:200%"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Methods: </span></b><span style="color:black">This study was conducted using Web of Science, PubMed, Scopus, and Google Scholar (2010&ndash;2026). Inclusion focused on human studies reporting neural, physiological, molecular, or behavioral effects of spiritual meditation or sound recitation via EEG/QEEG, MEG, or fMRI. Findings were synthesized qualitatively due to methodological heterogeneity.<b> </b></span></span></span><br> <span style="line-height:200%"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Results</span></b><span style="color:black">: According to studies, </span><span style="color:black">RCSE was linked to enhanced alpha-theta power, reduced default-mode network activity, strengthened prefrontal-cingulo-insular recruitment, and parasympathetic dominance, supporting attentional regulation and stress reduction. Structural MRI showed corpus callosum neuroplasticity; endocrine data indicated normalized cortisol/alpha-amylase and modulated BDNF/IL-6 expression. Behavioral outcomes included improved emotional stability and mindfulness in psychiatric groups. Comparisons with VR meditation, motor imagery, and rhythmic stimulation revealed shared embodied cognition and plasticity mechanisms. Neurophenomenological analyses highlighted between-network integration as a contemplative expertise marker.</span></span></span><br> <span style="line-height:200%"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Conclusion</span></b><span style="color:black">: Spiritual meditation</span> <span style="color:black">emerges as a cohesive mind-body practice influencing networks, autonomic balance, and neuroplasticity at multiple levels. Future research using QEEG, MEG, high-field fMRI, tractography, and molecular profiling is needed to elucidate causal pathways and extend findings to cellular/epigenetic domains.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> مراقبه معنوی, تصویربرداری عصبی, نوروپلاستیسیته, اتصال‌پذیری مغزی, تجسم معنوی تأملی ریتمیک (RCSE), مراقبه معنوی تجسم‌یافته ریتمیک (RESM), شبکه‌های عصبی. Spiritual Meditation, Neuroimaging, Neuroplasticity, Brain Connectivity, Rhythmic Contemplative Spiritual Embodiment (RCSE), Rhythmic Embodied Spiritual Meditation (RESM), Brain Networks 0 0 http://anatomyjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-453-1&slc_lang=en&sid=1 Enam Alhagh Gorgich enam.gorgich@yahoo.com 10031947532846007917 10031947532846007917 No Department of Anatomy, School of Medicine, Iranshahr University of Medical Sciences, Iranshahr, Iran. Amir Raoofi A_raff@ymail.com 10031947532846007918 10031947532846007918 No Department of Anatomy, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran. Auob Rustamzadeh Auob2020rustamzade@gmail.com 10031947532846007919 10031947532846007919 Yes Cellular and Molecular Research Center, Research Institute for Prevention of Non-communicable Diseases, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin, Iran.